{"id":120,"date":"2020-03-03T17:25:58","date_gmt":"2020-03-03T16:25:58","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=120"},"modified":"2024-01-01T19:02:44","modified_gmt":"2024-01-01T18:02:44","slug":"pokoj-na-ziemi-animacja-pacyfistyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2020\/03\/03\/pokoj-na-ziemi-animacja-pacyfistyczna\/","title":{"rendered":"Pok\u00f3j na Ziemi. Animacja pacyfistyczna"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xBE_DfZN3g8\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Micha\u0142 Mr\u00f3z<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\"><b><i>Pok\u00f3j na Ziemi<\/i>. Animacja pacyfistyczna<\/b><\/p>\n<p class=\"p3\">Pod koniec lat trzydziestych XX wieku, kiedy w polityce mi\u0119dzynarodowej wyczuwalna by\u0142a sytuacja napi\u0119cia, powstawa\u0142y filmy, kt\u00f3re stanowi\u0142y rodzaj ostrze\u017cenia przed podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 zbrojnych. Jednym z nich by\u0142<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><i>Peace on Earth<\/i>.<i> <\/i>O wadze problemu, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 ten film mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 nominacja do statuetki Oscara w 1940 roku oraz do pokojowej nagrody Nobla. Ponadto film ma charakter uniwersalny i gdyby nie<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>data powstania to nic nie przemawia\u0142oby za tym, \u017ce odnosi si\u0119 do wydarze\u0144 z II wojny \u015bwiatowej. Odczytuj\u0105c go jednak w kontek\u015bcie wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z wojn\u0105, mo\u017cna dostrzec w nim wizerunek spo\u0142ecze\u0144stwa ameryka\u0144skiego ko\u0144ca lat trzydziestych, informacj\u0119 o wyobra\u017ceniu jakie spo\u0142ecze\u0144stwo w USA mia\u0142o o rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 wojnie w Europie, a tak\u017ce obraz wojny jaki chcieli propagowa\u0107 tw\u00f3rcy i producenci <i>Peace on Earth<\/i> oraz grupy polityczne z nimi zwi\u0105zane.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Istotny wp\u0142yw na odbi\u00f3r filmu przez widz\u00f3w ameryka\u0144skich, a tym samym na budowane przez film wyobra\u017cenie o wojnie, m\u00f3g\u0142 mie\u0107 moment pojawienia si\u0119 kresk\u00f3wki na ekranach kin w okresie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, w grudniu 1939 roku. W warstwie audialnej animacji pojawiaj\u0105 si\u0119 melodie kol\u0119d <i>S\u0142uchaj, brzmi anio\u0142\u00f3w pie\u015b\u0144 (<\/i>ang.<i> Hark! The Herald Angels Sing)<\/i> oraz <i>Cicha noc (<\/i>niem.<i> Stille Nacht)<\/i>. W warstwie wizualnej do \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenie nawi\u0105zuje zimowa aura oraz wystr\u00f3j wn\u0119trza chatki wiewi\u00f3rek, np. zawieszona na drzwiach jemio\u0142a. Z kolei religijny charakter fabu\u0142y zostaje podkre\u015blony przez obecno\u015b\u0107 cytat\u00f3w ze Starego Testamentu.<\/p>\n<p class=\"p3\">Specyficzny czas premiery filmu wpisuje si\u0119 w teori\u0119 Mircea Eliadego, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 \u201ecz\u0142owiek religijny okresowo przedostaje si\u0119 do czasu mitycznego i sakralnego, odnajduje czas pocz\u0105tk\u00f3w, ten, kt\u00f3ry nie p\u0142ynie, gdy\u017c nie uczestniczy w \u015bwieckim trwaniu czasowym\u201d. Czas \u015bwi\u0119ty jest wieczny, niezmienny, a cz\u0142owiek do\u015bwiadczaj\u0105c czasu \u015bwi\u0119tego \u201ewychodzi\u201d z czasu historycznego. Mo\u017cna wi\u0119c przypuszcza\u0107, \u017ce widzowie ameryka\u0144scy w okresie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia mogli w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny odbiera\u0107 wydarzenia aktualnie dziej\u0105ce si\u0119 na Starym Kontynencie. Atmosfera czasu \u015bwi\u0119tego mog\u0142a wyra\u017aniej wydoby\u0107 dystans wobec trwaj\u0105cej wojny w Europie. Dodatkowo, charakterystyczna dla Bo\u017cego Narodzenia atmosfera pojednania i mi\u0142o\u015bci, mog\u0142a sk\u0142oni\u0107 widz\u00f3w do wyra\u017aniejszego pot\u0119pienia dramatycznych wydarze\u0144 i ukszta\u0142towa\u0107 ich pacyfistyczn\u0105 postaw\u0119, kt\u00f3r\u0105 proponuje film.<\/p>\n<p class=\"p3\">Wyobra\u017cenie dotycz\u0105ce wojny ukazane w filmie jest jednowymiarowe. Obrazy zniszczonego miasta, ludzkich zw\u0142ok oraz porzucenie wszelkich warto\u015bci prowadz\u0105 ludzk\u0105 cywilizacje ku zag\u0142adzie. Re\u017cyser nie daje widzowi mo\u017cliwo\u015bci odczytania wojny inaczej ni\u017c jako straszliwego zdarzenia, kt\u00f3re nale\u017cy stanowczo pot\u0119pi\u0107. Jednoznacznej wymowie filmu sprzyja r\u00f3wnie\u017c zastosowany w nim styl disneyowski, kt\u00f3ry ogranicza poszukiwanie wielowymiarowych znacze\u0144.<\/p>\n<p class=\"p3\">Podobnie jak u Disneya, tak i w produkcji studia MGM jest obecna czytelna inscenizacja, realizm przedstawienia oraz schematyczna fabu\u0142a oparta na alegorycznym \u015bwiecie zwierz\u0105t i opowie\u015bci z mora\u0142em. Dominuj\u0105cy w filmie przekaz pacyfistyczny zosta\u0142 zbudowany dzi\u0119ki kontrastowi mi\u0119dzy idyllicznym \u015bwiatem zwierz\u0105t a katastroficznymi obrazami wojny prowadzonej przez ludzi. Pocz\u0105tkowa panorama ukazuje pogorzelisko wojenne, kt\u00f3rego najwyra\u017aniejszym elementem jest obraz zniszczonego ko\u015bcio\u0142a wraz z witra\u017cem przedstawiaj\u0105cym Chrystusa. Warstwa audialna, w kt\u00f3rej s\u0142ycha\u0107 s\u0142owa pie\u015bni <i>Peace on Earth, good will to men <\/i>jest zestawiona z obrazami przedstawiaj\u0105cymi pokryty \u015bniegiem sprz\u0119t bojowy: dzia\u0142o artyleryjskie, druty kolczaste, karabiny maszynowe oraz he\u0142my. Ludzka cywilizacja zosta\u0142a ukazana w spos\u00f3b odhumanizowany. \u017bo\u0142nierze przedstawieni w maskach nigdy nie ukazuj\u0105 twarzy, ale poruszaj\u0105 si\u0119 i dzia\u0142aj\u0105 w spos\u00f3b mechaniczny, niczym roboty.<\/p>\n<p class=\"p3\">Przeciwie\u0144stwem ludzkich postaci s\u0105 bohaterowie z bajkowo-alegorycznego \u015bwiata zwierz\u0105t. Reprezentuj\u0105 oni \u015bwiat przyrody, ale posiadaj\u0105c cechy typowo ludzkie ulegaj\u0105 antropomorfizacji. Na efekt kontrastu mi\u0119dzy dwoma \u015bwiatami wp\u0142ywa tak\u017ce zastosowana kolorystyka. Ciemne kolory, obecne w scenach ukazuj\u0105cych ludzi, wyra\u017anie odznaczaj\u0105 si\u0119 wobec r\u00f3\u017cnorodnych i jasnych barw wn\u0119trza chatki wiewi\u00f3rek, a tak\u017ce wobec jasno\u015bci jaka nastaje gdy zwierz\u0119ta wychodz\u0105 z lasu i rodzi si\u0119 ich cywilizacja. Dodatkowo w przeciwie\u0144stwie do scen walk mi\u0119dzy lud\u017ami, ukazanych w spos\u00f3b realistyczny niczym z filmu dokumentalnego albo wojennej kroniki filmowej, postaci zwierz\u0105t s\u0105 zbudowane zgodnie ze specyficznymi zasadami j\u0119zyka animacji. Ich przedstawienia stanowi\u0105 \u201ekarykatury realizmu\u201d \u2013 ruchy s\u0105 wyolbrzymione a wygl\u0105d charakteryzuje si\u0119 szczeg\u00f3lnym urokiem oraz wdzi\u0119kiem.<\/p>\n<p class=\"p3\">Historia kresu ludzkiej cywilizacji jest przedstawiona w filmie jako rodzaj opowie\u015bci dla dzieci do snu przestrzegaj\u0105cej przed zachowaniami, kt\u00f3re prowadz\u0105 do zguby. S\u0142uchaj\u0105ce dziadka m\u0142ode wiewi\u00f3rki siedz\u0105 wygodnie na kanapie w otoczeniu najbli\u017cszych os\u00f3b, w przytulnej przestrzeni, w kt\u00f3rej mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 bezpieczne. Ich obraz mo\u017cna odczyta\u0107 jako przedstawienie spo\u0142ecze\u0144stwa ameryka\u0144skiego, kt\u00f3re zdystansowane wobec wydarze\u0144 wojennych \u017cy\u0142o w\u0142asnym codziennym \u017cyciem, bez obaw, \u017ce wojna mo\u017ce dotrze\u0107 tak\u017ce do Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p class=\"p3\">Podobnie jak wiewi\u00f3rki zadaj\u0105ce du\u017co pyta\u0144 dziadkowi, tak\u017ce Amerykanie \u017cywo interesowali si\u0119 tym co dzia\u0142o si\u0119 na frontach wojny. Jednak stosunek do wojny mogli wypracowa\u0107 tylko za po\u015brednictwem medi\u00f3w i przekaz\u00f3w po\u015brednich. Podobnie jest w animacji Harmana, gdzie o wojnie opowiada wnuczkom dziadek. Jego posta\u0107, ubran\u0105 w czerwony p\u0142aszcz i niebieskie r\u0119kawiczki, odczyta\u0107 mo\u017cna jako Wuja Sama \u2013 personifikacj\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych. Stosunek do ludzkiej cywilizacji wiewi\u00f3rki tworz\u0105 jedynie na podstawie jego s\u0142\u00f3w oraz odgrywanych przez niego scen z pola bitwy. Szczeg\u00f3lnie ciekawe wydaj\u0105 si\u0119 te drugie. Dziadek pr\u00f3buj\u0105c uatrakcyjni\u0107 opowie\u015b\u0107 stara si\u0119 na\u015bladowa\u0107 zachowania ludzi, a tak\u017ce imitowa\u0107 d\u017awi\u0119ki obecne na froncie. Jako rekwizyty wykorzystuje przedmioty codziennego u\u017cytku: garnki, drewno kominkowe czy swoj\u0105 lask\u0119. Niekiedy sceny te s\u0105 ukazane w postaci cieni na \u015bcianie. Zbudowana w ten spos\u00f3b relacja mi\u0119dzy wnuczkami a starsz\u0105 wiewi\u00f3rk\u0105, wyra\u017anie przypomina t\u0119 mi\u0119dzy spo\u0142ecze\u0144stwem a instytucjami w Stanach Zjednoczonych, kt\u00f3re za po\u015brednictwem r\u00f3\u017cnych form przekazu pr\u00f3bowa\u0142y nakre\u015bli\u0107 Amerykanom aktualn\u0105 sytuacj\u0119 wojenn\u0105. Sceny podkre\u015blaj\u0105 niedoskona\u0142o\u015b\u0107 medi\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do przekazywania informacji oraz zale\u017cno\u015b\u0107 od pojedynczych os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 dowolnie manipulowa\u0107 przekazem kierowanym do spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"p3\">Ko\u0144cowa scena filmu podkre\u015bla izolacjonistyczn\u0105 wymow\u0119 filmu. Pomimo wys\u0142uchania strasznej opowie\u015bci, wiewi\u00f3rki spokojnie zasypiaj\u0105, a dziadek (Wuj Sam) uk\u0142ada je w ko\u0142ysce. Wojna jest ukazana widzowi jako wydarzenie odleg\u0142e, kt\u00f3re nie wp\u0142ywa na jego bezpieczn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Jest koszmarem i tragedi\u0105, o kt\u00f3rych s\u0142yszy si\u0119 tylko z opowie\u015bci i po\u015brednich relacji. Po ich wys\u0142uchaniu nie trzeba podejmowa\u0107 \u017cadnego dzia\u0142ania i mo\u017cna spokojnie p\u00f3j\u015b\u0107 spa\u0107. Film daje widzowi prze\u015bwiadczenie, \u017ce wojna to do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re nigdy nie b\u0119dzie go dotyczy\u0107 \u2013 jest rodzajem bajki, koszmarnej opowie\u015bci opowiadanej dzieciom na dobranoc.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Micha\u0142_Mro\u0301z_Poko\u0301j_na_Ziemi._Animacja_pacyfistyczna.pdf\" rel=\"attachment wp-att-223\">Micha\u0142_Mro\u0301z_Poko\u0301j_na_Ziemi._Animacja_pacyfistyczna<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Micha\u0142 Mr\u00f3z Pok\u00f3j na Ziemi. Animacja pacyfistyczna Pod koniec lat trzydziestych XX wieku, kiedy w polityce mi\u0119dzynarodowej wyczuwalna by\u0142a sytuacja napi\u0119cia, powstawa\u0142y filmy, kt\u00f3re stanowi\u0142y rodzaj ostrze\u017cenia przed podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 zbrojnych. Jednym z nich by\u0142\u00a0 Peace on Earth. O wadze problemu, kt\u00f3ry podj\u0105\u0142 ten film mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 nominacja do statuetki Oscara w 1940 roku oraz [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2020\/03\/03\/pokoj-na-ziemi-animacja-pacyfistyczna\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":647,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":246,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions\/246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}