{"id":357,"date":"2021-02-10T14:45:07","date_gmt":"2021-02-10T13:45:07","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=357"},"modified":"2021-02-10T14:51:35","modified_gmt":"2021-02-10T13:51:35","slug":"zimna-wojna-montaz-dzwieku-we-fragmencie-z-muzyka-fryderyka-chopina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2021\/02\/10\/zimna-wojna-montaz-dzwieku-we-fragmencie-z-muzyka-fryderyka-chopina\/","title":{"rendered":"<i>Zimna wojna<\/i>. Monta\u017c d\u017awi\u0119ku we fragmencie z muzyk\u0105 Fryderyka Chopina"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-video\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"ZIMNA WOJNA. Monta\u017c d\u017awi\u0119ku we fragmencie z muzyk\u0105 Fryderyka Chopina\" width=\"1100\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/IUNyAiJSDP4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p class=\"p2\">Przedmiotem analizy jest budowa \u015bwiata d\u017awi\u0119k\u00f3w w kr\u00f3tkim fragmencie z pocz\u0105tku filmu <span class=\"s1\"><i>Zimna wojna<\/i><\/span> w re\u017cyserii Paw\u0142a Pawlikowskiego. Towarzyszy jej <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i> <i>cis-moll<\/i> <\/span>Fryderyka Chopina, wykonywane przez g\u0142\u00f3wnego bohatera, Wiktora (granego przez Tomasza Kota). Fragment sk\u0142ada si\u0119 z trzech uj\u0119\u0107, ukazuj\u0105cych zarazem trzy r\u00f3\u017cne pomieszczenia w przedwojennym pa\u0142acu, w kt\u00f3rym siedzib\u0119 ma Zesp\u00f3\u0142 Pie\u015bni i Ta\u0144ca \u201eMazurek\u201d. Utw\u00f3r Fryderyka Chopina spaja czasowo i przestrzennie te uj\u0119cia i miejsca. Monta\u017c obrazu odbywa\u0142 si\u0119 pod muzyk\u0119, co by\u0142o zamierzeniem re\u017cysera. Maciej Paw\u0142owski, autor d\u017awi\u0119ku do <span class=\"s1\"><i>Zimnej wojny<\/i> <\/span>wskazuje, \u017ce ka\u017cdy z efekt\u00f3w d\u017awi\u0119kowych umieszczony zosta\u0142 w spos\u00f3b przemy\u015blany, w okre\u015blonym celu.<\/p>\n<p class=\"p2\">Sekwencja rozpoczyna si\u0119 od zbli\u017cenia na r\u0119ce pianisty. Kamera zaczyna powoln\u0105 panoram\u0119 i ukazuje skupionego na grze Wiktora. W drugiej sali obserwujemy proces przygotowywania i szycia stroj\u00f3w potrzebnych do wyst\u0119pu. Po chwili akcja przenosi si\u0119 pod otwarte okno, gdzie przy parapecie siedz\u0105 trzy dziewczyny z zespo\u0142u. W\u015br\u00f3d nich jest Zula. Za oknem pada deszcz i grzmi.<\/p>\n<p class=\"p2\">W pierwszym uj\u0119ciu, przedstawiaj\u0105cym Wiktora, pocz\u0105tkowo s\u0142yszalny jest jedynie fortepian. Pozosta\u0142e odg\u0142osy s\u0105 nieobecne \u2013 widz skupia si\u0119 na g\u0142\u00f3wnym bohaterze i jego \u015bwiecie wewn\u0119trznym. Gra sprawia Wiktorowi przyjemno\u015b\u0107 \u2013 wykonywanie Chopina stanowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 duchowej ucieczki przed szar\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 stalinowskiej Polski. Po chwili s\u0142yszalne staj\u0105 si\u0119 odg\u0142osy krok\u00f3w. Przechodz\u0105ca kobieta niejako brudzi rozbrzmiewaj\u0105c\u0105 muzyk\u0119. Wiktor, cho\u0107 skupiony na grze, odczuwa obecno\u015b\u0107 \u015bwiata zewn\u0119trznego,<\/p>\n<p class=\"p2\">W drugim uj\u0119ciu fortepian brzmi w innej przestrzeni akustycznej \u2013 jest \u015bciszony, st\u0142umiony i s\u0142yszalny w pog\u0142osie \u2013 z oddali. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce dochodzi z innego pomieszczenia. Na utw\u00f3r nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 odg\u0142osy wieszak\u00f3w do ubra\u0144. Coraz bardziej s\u0142yszalna staje si\u0119 maszyna do szycia, przy kt\u00f3rej pracuje Irena (Agata Kulesza). D\u017awi\u0119k przesuwa si\u0119 w przestrzeni wraz z ruchem kamery<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>i staje si\u0119 elementem centralnym w warstwie audytywnej.<\/p>\n<p class=\"p2\">Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na rytmiczny aspekt tego uj\u0119cia: Jak zauwa\u017ca wybitny badacz tw\u00f3rczo\u015bci Chopina, profesor Mieczys\u0142aw Tomaszewski, kompozytor w pierwszej cz\u0119\u015bci <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><\/span>\u201ewni\u00f3s\u0142 pewne <span class=\"s1\"><i>novum<\/i><\/span> dotycz\u0105ce faktury: kaza\u0142 ka\u017cdej z r\u0105k gra\u0107 w innym metrum: prawej w parzystym, lewej w nieparzystym\u201d[1]. Ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w odg\u0142osy maszyny do szycia mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce pracuj\u0105c wydaje r\u00f3wnie\u017c dwa rodzaje stuk\u00f3w w r\u00f3\u017cnych tempach: szybkim i wolnym. Ten zabieg artystyczny tworzy swoist\u0105 polirytmi\u0119, \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 \u015bwiat muzyki Wiktora ze \u015bwiatem pracy Ireny. Zar\u00f3wno d\u017awi\u0119k utworu Chopina jak i maszyny do szycia nadaj\u0105 uj\u0119ciu energii i dynamiki.<\/p>\n<p class=\"p2\">Wraz z przeniesieniem si\u0119 pod okno, w <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i> <\/span>r\u00f3wnie\u017c nast\u0119puje zmiana nastroju \u2013 pojawia si\u0119 \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107, swoiste \u201emarzycielskie uspokojenie\u201d[2]. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na precyzyjn\u0105 synchronizacj\u0119 fraz utworu z miejscem akcji i odg\u0142osami burzy. Grzmot<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>zosta\u0142 harmonijnie w\u0142\u0105czony w partytur\u0119 muzyczn\u0105. Sonorystycznie wzbogaca pasa\u017c \u00f3semek, obecny w tempie largo, i \u0142agodnie wprowadza spokojn\u0105, drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 utworu Chopina \u2013 w tempie moderato cantabile. Szybki rytm charakterystyczny dla pierwszej cz\u0119\u015bci <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i> <\/span>jest jednak kontynuowany&#8230; w delikatnych uderzeniach kropel o metalowy daszek.<\/p>\n<p class=\"p2\">Dziewczyny, siedz\u0105c przy parapecie, zdaj\u0105 si\u0119 patrze\u0107 za okno, s\u0142uchaj\u0105 zarazem gry Wiktora. Wygl\u0105daj\u0105 na zm\u0119czone, zamy\u015blone, nie rozmawiaj\u0105 ze sob\u0105. Fortepian s\u0142ycha\u0107 inaczej ni\u017c w poprzednich uj\u0119ciach \u2013 jest jeszcze cichszy i bardziej st\u0142umiony. Powolna muzyka przywo\u0142uje uczucie nostalgii, kt\u00f3re zdaje si\u0119 towarzyszy\u0107<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>ka\u017cdej z trzech dziewczyn.<\/p>\n<p class=\"p2\">Utw\u00f3r Chopina, cho\u0107 pe\u0142ni w tym fragmencie filmu funkcj\u0119 ilustracyjn\u0105, nie przystaje do aktualnych zdarze\u0144 maj\u0105cych miejsce w przedwojennym pa\u0142acu.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Wyra\u017ca t\u0119sknot\u0119 i<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>symbolizuje inny \u015bwiat \u2013 znajduj\u0105cy si\u0119 na zewn\u0105trz \u2013 niejako za otwartym oknem. <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i><\/span>, podobnie jak repertuar zespo\u0142\u00f3w pie\u015bni i ta\u0144ca, jest inspirowane muzyk\u0105 ludow\u0105. Nast\u0119pne uj\u0119cie, ukazuj\u0105ce sal\u0119 baletow\u0105 \u2013 dobitnie unaocznia jednak kontrast mi\u0119dzy utworem Chopina<i>. <\/i>S\u0142yszalny mazur o prostym, regularnie rytmie odr\u00f3\u017cnia si\u0119 od finezyjnego <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i><\/span>. Podobna r\u00f3\u017cnica, mi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 ludowej Polski, a \u015bwiatem kultury wysokiej, jest pokazywana w <span class=\"s1\"><i>Zimnej wojnie<\/i> <\/span>na wielu p\u0142aszczyznach i z wykorzystaniem r\u00f3\u017cnorakich filmowych \u015brodk\u00f3w wyrazu. D\u017awi\u0119k jest niew\u0105tpliwie jednym z nich.<\/p>\n<p>Jacek Paj\u0105k<\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s2\">[1] <\/span>https:\/\/pl.chopin.nifc.pl\/chopin\/composition\/detail\/name\/impromptu\/id\/71<\/p>\n<p class=\"p2\">[2] Tam\u017ce.<\/p>\n<p class=\"p2\">Podpis ilustracji: Fragment zapisu nutowego <span class=\"s1\"><i>Fantaisie-Impromptu<\/i> <i>cis-moll<\/i> <\/span>Fryderyka Chopina<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przedmiotem analizy jest budowa \u015bwiata d\u017awi\u0119k\u00f3w w kr\u00f3tkim fragmencie z pocz\u0105tku filmu Zimna wojna w re\u017cyserii Paw\u0142a Pawlikowskiego. Towarzyszy jej Fantaisie-Impromptu cis-moll Fryderyka Chopina, wykonywane przez g\u0142\u00f3wnego bohatera, Wiktora (granego przez Tomasza Kota). Fragment sk\u0142ada si\u0119 z trzech uj\u0119\u0107, ukazuj\u0105cych zarazem trzy r\u00f3\u017cne pomieszczenia w przedwojennym pa\u0142acu, w kt\u00f3rym siedzib\u0119 ma Zesp\u00f3\u0142 Pie\u015bni i Ta\u0144ca [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2021\/02\/10\/zimna-wojna-montaz-dzwieku-we-fragmencie-z-muzyka-fryderyka-chopina\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":360,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=357"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":359,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/357\/revisions\/359"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}