{"id":423,"date":"2022-02-16T19:04:05","date_gmt":"2022-02-16T18:04:05","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=423"},"modified":"2022-02-17T08:39:38","modified_gmt":"2022-02-17T07:39:38","slug":"czarna-seria-polskiego-dokumentu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2022\/02\/16\/czarna-seria-polskiego-dokumentu\/","title":{"rendered":"<i>Czarna seria polskiego dokumentu<\/i>. Prawda i fa\u0142sz"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-video\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"CZARNA SERIA POLSKIEGO DOKUMENTU (1) Prawda i fa\u0142sz\" width=\"1100\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/EKdwQ8WWXBo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p align=\"left\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><em>Czarna seria polskiego dokumentu<\/em>. Prawda i fa\u0142sz<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Pa\u017adziernik 1956 roku przyni\u00f3s\u0142 Polakom wa\u017cne zmiany w \u017cyciu politycznym. Zako\u0144czy\u0142 si\u0119 okres totalitarnego, stalinowskiego komunizmu. Zel\u017ca\u0142y represje, z wi\u0119zie\u0144 zacz\u0119li wychodzi\u0107 wi\u0119\u017aniowie polityczni. Z internowania zosta\u0142 zwolniony prymas Stefan Wyszy\u0144ski. W kinach pojawi\u0142y si\u0119 zachodnie filmy, zacz\u0119to wydawa\u0107, dot\u0105d niedost\u0119pne, przek\u0142ady literatury \u015bwiatowej. Powstawa\u0142y teatry studenckie, wysz\u0142a z ukrycia muzyka jazzowa. W polskiej kinematografii zacz\u0119to realizowa\u0107 filmy fabularne, kt\u00f3re wkr\u00f3tce zyska\u0142y miano Polskiej Szko\u0142y Filmowej. Powstawa\u0142y filmy dokumentalne, przeciwstawiaj\u0105ce si\u0119 zafa\u0142szowanej, propagandowej wizji \u015bwiata, pokazuj\u0105ce krytycznie prawd\u0119 o codziennej rzeczywisto\u015bci. Zyska\u0142y nazw\u0119 Czarnej serii polskiego dokumentu.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">24 pa\u017adziernika 1956 roku odby\u0142 si\u0119 na Placu Defilad w Warszawie wielki wiec, na kt\u00f3rym przemawia\u0142 nowy I sekretarz Komitetu Centralnego PZPR W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka. Zdj\u0119cia z tego wydarzenia mo\u017cna zobaczy\u0107 w specjalnym dodatku Polskiej Kroniki Filmowej \u201eWielki wiec\u201d. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na spos\u00f3b ustawienia kamery. Nie pokazuje ona Gomu\u0142ki z do\u0142u, z punktu widzenia zebranego przed trybun\u0105 t\u0142umu, ale z tego samego poziomu, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 m\u00f3wca. Obraz filmowy podkre\u015bla\u0142 w ten spos\u00f3b r\u00f3wno\u015b\u0107 wszystkich obywateli.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Warto por\u00f3wna\u0107 dwa filmy dokumentalne pokazuj\u0105ce sztandarow\u0105 budow\u0119 socjalizmu w Polsce \u2013 wielki kombinat metalurgiczny i miasto Nowa Huta. Andrzej Munk, w zrealizowanym w 1951 roku socrealistycznym filmie propagandowym \u201eKierunek &#8211; Nowa Huta!\u201d, zestawi\u0142 zdj\u0119cia pokazuj\u0105ce zapad\u0142\u0105, podkrakowsk\u0105 wie\u015b z uj\u0119ciami u\u015bmiechni\u0119tych m\u0142odych junak\u00f3w, z entuzjazmem pracuj\u0105cych przy budowie Nowej Huty, rzekomo wierz\u0105cych w nowe \u017cycie i obiecywan\u0105 im \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">W rzeczywisto\u015bci m\u0142odzi ludzie byli przymusowo wcielani do paramilitarnej organizacji S\u0142u\u017cba Polsce i bardzo ci\u0119\u017cko pracowali, otrzymuj\u0105c w zamian wy\u017cywienie i drelichowy mundur. W ten spos\u00f3b w\u0142adza kszta\u0142towa\u0142a \u201enowego cz\u0142owieka\u201d, nie szcz\u0119dz\u0105cego si\u0142 dla budowy komunizmu. Ob\u00f3z junacki przypomina miejsce zakwaterowania dobrze zaopatrzonej i zdyscyplinowanej armii. Widz nie powinien mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nowe pokolenie przejmuje w\u0142adz\u0119 nad rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">W 1957 roku, w filmie \u201eMiejsce zamieszkania\u201d, nale\u017c\u0105cym do Czarnej serii polskiego dokumentu, Maksymilian Wroc\u0142awski pokaza\u0142 rzeczywisty obraz \u017cycia w Nowej Hucie. Oficjalny przekaz p\u0142yn\u0105cy z zawieszonych megafon\u00f3w zosta\u0142 zderzony z realno\u015bci\u0105, jak\u017ce inn\u0105 ni\u017c ta pokazywana w propagandowych kronikach. Film pokazywa\u0142 fiasko socrealistycznego projektu. M\u0119\u017cczy\u017ani w gumiakach id\u0105cy do kiosku na piwo, wszechobecne pija\u0144stwo, n\u0119dza egzystencji w drewnianych barakach. Posi\u0142ki s\u0105 przygotowywane w kocio\u0142kach nad ogniskiem. W budynku, w kt\u00f3rym mieszkali budowniczowie z rodzinami, jedna kuchnia przypada\u0142a na 40 mieszka\u0144. Film ukazuje winnego takiego stanu rzeczy. Jest nim anonimowa, pa\u0144stwowa machina biurokratyczna.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">W 1956 roku Bohdan Kosi\u0144ski zrealizowa\u0142 film \u201eLubelska star\u00f3wka\u201d. Z okazji 10 rocznicy istnienia w Polsce w\u0142adzy ludowej odrestaurowano budynki na starym mie\u015bcie. Lubelsk\u0105 star\u00f3wk\u0119 odwiedza\u0142y wycieczki z ca\u0142ej Polski. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">Kosi\u0144ski pokaza\u0142, \u017ce odremontowano jedynie fasady dom\u00f3w. Sfilmowa\u0142 tak\u017ce podw\u00f3rka renesansowych kamieniczek i ich prawdziwy, zastraszaj\u0105cy wygl\u0105d. Sterty \u015bmieci, pop\u0119kane elewacje, rozpadaj\u0105ce si\u0119 \u015bciany, prowizoryczne schody. Ludzie mieszkaj\u0105cy w katastrofalnych warunkach. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">Film, opatrzony pe\u0142nym sarkazmu komentarzem, m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 odebrany w spos\u00f3b metaforyczny. Lublin by\u0142 siedzib\u0105 Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego \u2013 organu w\u0142adzy wykonawczej narzuconej Polsce w 1944 roku przez Zwi\u0105zek Radziecki. Spos\u00f3b wyremontowania lubelskiej star\u00f3wki m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 odczytany jako ironiczny obraz dzia\u0142a\u0144 w\u0142adzy ludowej. Za pi\u0119kn\u0105 fasad\u0105 partyjnych slogan\u00f3w kry\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie inaczej wygl\u0105daj\u0105ca rzeczywisto\u015b\u0107.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"color: #000000;\">W filmie Krzysztofa Kie\u015blowskiego \u201eAmator\u201d zrealizowanym w 1979 roku, nale\u017c\u0105cym do wa\u017cnego w polskiej kinematografii nurtu kina moralnego niepokoju, znajduje si\u0119 scena, w kt\u00f3rej bohater filmu, Filip Mosz, filmuje odrestaurowan\u0105 fasad\u0119 kamienicy i zaniedbane podw\u00f3rko. Inspiracj\u0105 dla nakr\u0119cenia tej sceny m\u00f3g\u0142 by\u0107 film Bohdana Kosi\u0144skiego \u201eLubelska star\u00f3wka\u201d.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czarna seria polskiego dokumentu. Prawda i fa\u0142sz Pa\u017adziernik 1956 roku przyni\u00f3s\u0142 Polakom wa\u017cne zmiany w \u017cyciu politycznym. Zako\u0144czy\u0142 si\u0119 okres totalitarnego, stalinowskiego komunizmu. Zel\u017ca\u0142y represje, z wi\u0119zie\u0144 zacz\u0119li wychodzi\u0107 wi\u0119\u017aniowie polityczni. Z internowania zosta\u0142 zwolniony prymas Stefan Wyszy\u0144ski. W kinach pojawi\u0142y si\u0119 zachodnie filmy, zacz\u0119to wydawa\u0107, dot\u0105d niedost\u0119pne, przek\u0142ady literatury \u015bwiatowej. Powstawa\u0142y teatry studenckie, wysz\u0142a [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2022\/02\/16\/czarna-seria-polskiego-dokumentu\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":424,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=423"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":471,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions\/471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}