{"id":507,"date":"2022-12-27T18:25:41","date_gmt":"2022-12-27T17:25:41","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=507"},"modified":"2022-12-28T08:45:44","modified_gmt":"2022-12-28T07:45:44","slug":"kino-wojciecha-jerzego-hasa-sztuka-operatorska-w-sanatorium-pod-klepsydra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2022\/12\/27\/kino-wojciecha-jerzego-hasa-sztuka-operatorska-w-sanatorium-pod-klepsydra\/","title":{"rendered":"<b>Kino Wojciecha Jerzego Hasa<\/b>. Sztuka operatorska w <i>Sanatorium pod klepsydr\u0105<\/i>"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-video\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"KINO WOJCIECHA JERZEGO HASA. Sztuka operatorska w &quot;Sanatorium pod klepsydr\u0105&quot;\" width=\"1100\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hMXxyVPH-zg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p class=\"p1\">Operator Witold Soboci\u0144ski przed przyst\u0105pieniem do realizacji zdj\u0119\u0107 do filmu Wojciecha Jerzego Hasa <i>Sanatorium pod klepsydr\u0105<\/i>, na podstawie opowiada\u0144 Bruno Schulza, wielokrotnie czyta\u0142 opowiadania a tak\u017ce studiowa\u0142 szkice i rysunki pisarza. Schulz rysowa\u0142 postacie w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b: z wysokiej perspektywy, z du\u017cymi, zdeformowanymi g\u0142owami, ma\u0142ym korpusem i bardzo ma\u0142ymi nogami.<\/p>\n<p class=\"p1\">Zar\u00f3wno realizacja filmu w formacie 4:3, kt\u00f3ry dawa\u0142 zbyt ma\u0142\u0105 przestrze\u0144 obrazu filmowego, jak i zastosowanie techniki anamorfozy, czyli \u015bci\u0105gania i<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>rozci\u0105gania klatki filmowej, kt\u00f3ra dawa\u0142a obraz pozbawiony ostro\u015bci i intensywno\u015bci kolor\u00f3w, nie by\u0142y odpowiednie do wyra\u017cenia pe\u0142ni znacze\u0144, kt\u00f3re nios\u0142a proza Schulza.<\/p>\n<p class=\"p1\">Soboci\u0144ski zastosowa\u0142 w filmie w\u0142asne, pionierskie w\u00f3wczas rozwi\u0105zanie techniczne. Zwi\u0119kszy\u0142 pole widzenia kamery rozszerzaj\u0105c kadr 35 mm ta\u015bmy na ca\u0142\u0105 jej szeroko\u015b\u0107, bez pozostawiania miejsca na \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105. D\u017awi\u0119k na planie by\u0142 nagrywany na magnetofonie. Obecnie ten format nosi nazw\u0119 Super 35. To rozwi\u0105zanie pozwala\u0142o uzyska\u0107 taki sam obraz panoramiczny jak w systemie CinemaScope, ale o wi\u0119kszej g\u0142\u0119bi ostro\u015bci i \u2013 co przy ekranizacji prozy Schulza by\u0142o bardzo istotne \u2013 innym skr\u00f3cie perspektywicznym. U\u017cyte zosta\u0142y obiektywy szerokok\u0105tne o bardzo kr\u00f3tkich ogniskowych. Pozwoli\u0142o to uzyska\u0107 du\u017c\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 ostro\u015bci, od p\u00f3\u0142 metra do niesko\u0144czono\u015bci.<\/p>\n<p class=\"p1\">Filmowa scenografia Jerzego Skar\u017cy\u0144skiego \u2013 ogromne otwarte dekoracje \u2013 nie ko\u0144czy\u0142y si\u0119 \u015bcianami czy fasadami budynk\u00f3w. Dekoracje zosta\u0142y o\u015bwietlone przez Soboci\u0144skiego \u015bwiat\u0142em daj\u0105cym wra\u017cenie przestrzeni wyd\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 w g\u0142\u0105b.<\/p>\n<p class=\"p1\">Szerokie obiektywy sprawia\u0142y, \u017ce na ekranie pojawia\u0142y si\u0119 gwa\u0142towne zbiegi perspektywiczne \u2013 rodzaj \u201elejkowatej\u201d perspektywy \u2013 podobnej do perspektywy obecnej na rysunkach Schulza. Widz ogl\u0105daj\u0105c <i>Sanatorium pod klepsydr\u0105<\/i> mo\u017ce odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce perspektywa na ekranie przekrzywia si\u0119 i gwa\u0142townie kurczy. Postacie s\u0105 zniekszta\u0142cone, ale ich wygl\u0105d jest bliski rysunkom Schulza.<\/p>\n<p class=\"p1\">Film opowiada o wewn\u0119trznej podr\u00f3\u017cy bohatera \u2013 J\u00f3zefa \u2013 kt\u00f3ry powraca do krainy dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci. Jego podr\u00f3\u017c przez przesz\u0142o\u015b\u0107 ma charakter w\u0119dr\u00f3wki labiryntowej. Miejsca zdarze\u0144 zmieniaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b nieuporz\u0105dkowany, maj\u0105 charakter umowny i nierzeczywisty, podlegaj\u0105 przemianom, o kt\u00f3rych decyduje pami\u0119\u0107 bohatera. Poszczeg\u00f3lne etapy w\u0119dr\u00f3wki J\u00f3zefa otrzyma\u0142y w filmie odmienne zabarwienie kolorystyczne.<\/p>\n<p class=\"p1\">W scenach dotycz\u0105cych m\u0142odo\u015bci bohatera i jego mi\u0142o\u015bci do dziewczyny pojawi\u0142a si\u0119 barwa r\u00f3\u017cowa po\u0142\u0105czona z zieleni\u0105.<\/p>\n<p class=\"p1\">Czas wspomnie\u0144 zwi\u0105zanych z postaci\u0105 ojca otrzyma\u0142 zdecydowan\u0105, jarmarczn\u0105 kolorystyk\u0119, o wyra\u017anym kontra\u015bcie barwnym.<\/p>\n<p class=\"p1\">Zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 czas \u015bmierci Ojca zosta\u0142 oznaczony czerni\u0105 po\u0142\u0105czon\u0105 z zieleni\u0105, kt\u00f3ra symbolizowa\u0142a \u015bmier\u0107. Takie znaczenie zieleni Witold Soboci\u0144ski wi\u0105za\u0142 ze \u015bniedzi\u0105 pokrywaj\u0105c\u0105 metalowe elementy dach\u00f3w, b\u0119d\u0105c\u0105 znakiem up\u0142ywu czasu i odchodzenia. W scenie \u015bmierci bohatera kolory zanikaj\u0105 i jest obecna ju\u017c tylko biel.<\/p>\n<p class=\"p1\">Przyk\u0142adem mistrzowskiej realizacji \u015bwiat\u0142a i koloru oraz charakterystycznego dla Wojciecha Jerzego Hasa sposobu inscenizacji jest w <i>Sanatorium pod klepsydr\u0105<\/i> zrealizowana w jednym uj\u0119ciu scena, w kt\u00f3rej J\u00f3zef przechodzi przez podw\u00f3rko, a nast\u0119pnie pojawia si\u0119<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>w bo\u017cnicy, w kt\u00f3rej rozpoczynaj\u0105 si\u0119 modlitwy. Zamierzony efekt artystyczny zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty, cho\u0107 ekipa filmowa dysponowa\u0142a bardzo skromnymi mo\u017cliwo\u015bciami technicznymi. Brakowa\u0142o w\u00f3wczas dobrego sprz\u0119tu i ro\u017cnych element\u00f3w wyposa\u017cenia, m.in. kolorowych filtr\u00f3w. Dla potrzeb filmu kupowano w fabryce s\u0142odyczy bele kolorowego celofanu, s\u0142u\u017c\u0105cego do zawijania cukierk\u00f3w i zawieszano go np. na suficie dekoracji.<\/p>\n<p class=\"p1\">Dzi\u0119ki zmianie rodzaju \u015bwiat\u0142a dokonuje si\u0119 zmiana czasu. \u015awiat\u0142o wschodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca wprowadza do sceny obecno\u015b\u0107 sfery sacrum zwi\u0105zanej z modlitw\u0105 i ta\u0144cem chasyd\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p2\">Seweryn Ku\u015bmierczyk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Operator Witold Soboci\u0144ski przed przyst\u0105pieniem do realizacji zdj\u0119\u0107 do filmu Wojciecha Jerzego Hasa Sanatorium pod klepsydr\u0105, na podstawie opowiada\u0144 Bruno Schulza, wielokrotnie czyta\u0142 opowiadania a tak\u017ce studiowa\u0142 szkice i rysunki pisarza. Schulz rysowa\u0142 postacie w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b: z wysokiej perspektywy, z du\u017cymi, zdeformowanymi g\u0142owami, ma\u0142ym korpusem i bardzo ma\u0142ymi nogami. Zar\u00f3wno realizacja filmu w formacie [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2022\/12\/27\/kino-wojciecha-jerzego-hasa-sztuka-operatorska-w-sanatorium-pod-klepsydra\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":510,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=507"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":535,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/507\/revisions\/535"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}