{"id":580,"date":"2023-12-29T19:00:52","date_gmt":"2023-12-29T18:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=580"},"modified":"2023-12-30T06:13:05","modified_gmt":"2023-12-30T05:13:05","slug":"czarna-seria-polskiego-dokumentu-warszawa-1955-1957","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2023\/12\/29\/czarna-seria-polskiego-dokumentu-warszawa-1955-1957\/","title":{"rendered":"Czarna seria polskiego dokumentu. Warszawa 1955-1957"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-video\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"CZARNA SERIA POLSKIEGO DOKUMENTU (2) Warszawa 1955-1957\" width=\"1100\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/oy8RiAG4fBI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"p1\"><b><i>Czarna seria polskiego dokumentu<\/i><\/b><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Warszawa 1955-1957<\/b><\/p>\n<p class=\"p3\">Przemiany, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y w Polsce po pa\u017adzierniku 1956 roku, nazwane pa\u017adziernikow\u0105 odwil\u017c\u0105, pozwoli\u0142y na realizacj\u0119 film\u00f3w dokumentalnych m\u00f3wi\u0105cych wprost o powszechnie dostrzeganych zjawiskach negatywnych, o kt\u00f3rych dotychczas nie wolno by\u0142o publicznie m\u00f3wi\u0107 ani ich pokazywa\u0107.<\/p>\n<p class=\"p3\">Filmy podejmuj\u0105ce takie \u201epal\u0105ce problemy\u201d utworzy\u0142y w polskim kinie nurt okre\u015blony mianem Czarnej serii polskiego dokumentu. Film <span class=\"s1\"><i>Warszawa 56<\/i><\/span>, w re\u017cyserii Jerzego Bossaka i Jaros\u0142awa Brzozowskiego, porusza\u0142 problem \u017cycia ludzi w ruinach zniszczonych w czasie wojny dom\u00f3w, w centrum Warszawy, tu\u017c obok nowych gmach\u00f3w Marsza\u0142kowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej, nieopodal wzniesionego w centrum Pa\u0142acu Kultury. Wstrz\u0105saj\u0105ce swoj\u0105 wymow\u0105 zdj\u0119cia pokazuj\u0105 realia codziennego \u017cycia, 11 lat po zako\u0144czeniu wojny, w kamienicy cz\u0119\u015bciowo zniszczonej przez bomb\u0119. Matka, chc\u0105c przyst\u0105pi\u0107 do codziennych zaj\u0119\u0107 domowych, w trosce o dziecko przywi\u0105zuje je do \u0142\u00f3\u017cka aby by\u0142o bezpieczne. Kluczowa, inscenizowana scena filmu pokazuje kilkuletnie dziecko, kt\u00f3re wychodzi z mieszkania i rozpoczyna samodzieln\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do przepa\u015bci.<\/p>\n<p class=\"p3\">Filmy Czarnej serii odwa\u017cnie odk\u0142amywa\u0142y filmowy wizerunek rzeczywisto\u015bci, domagaj\u0105c si\u0119 zmian.<\/p>\n<p class=\"p3\">W filmie <span class=\"s1\"><i>Gdzie diabe\u0142 m\u00f3wi dobranoc<\/i><\/span>, w re\u017cyserii Kazimierza Karabasza i W\u0142adys\u0142awa \u015alesickiego, zosta\u0142 pokazany Targ\u00f3wek \u2013 zaniedbana i najbiedniejsza dzielnica Warszawy. Motywem przewodnim filmu jest piosenka \u201eJam z\u0142odziej, czarodziej\u201d \u015bpiewana przez go\u0142\u0119biarza z Targ\u00f3wka. M\u0142odzi ludzie nie maj\u0105 si\u0119 gdzie podzia\u0107 i sp\u0119dzaj\u0105 wolny czas na piciu alkoholu, kradzie\u017cach, bijatykach. Ich \u015bwiat tworz\u0105 b\u0142otniste ulice, ruiny \u017cydowskiego cmentarza, bazar, bar. Kamera Stanis\u0142awa Niedbalskiego uwa\u017cnie obserwuje ubiory, gesty i twarze mieszka\u0144c\u00f3w. Film zosta\u0142 opatrzony minimalistyczn\u0105 warstw\u0105 d\u017awi\u0119kow\u0105 i oszcz\u0119dnym, pozbawionym optymizmu komentarzem.<\/p>\n<p class=\"p3\">Na Targ\u00f3wku od 8 lat trwa budowa Domu Kultury, w kt\u00f3rym pozostawieni bez opieki m\u0142odzi ludzie mogliby sp\u0119dza\u0107 czas. Budowa jest symbolem zawiedzionych nadziei mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"p4\">Film <span class=\"s1\"><i>Uwaga chuligani!<\/i><\/span>, zrealizowany w 1955 roku, jest inscenizowanym dokumentem w re\u017cyserii Jerzego Hoffmana i Edwarda Sk\u00f3rzewskiego. Brali w nim udzia\u0142 aktorzy i staty\u015bci. Jest to film pocz\u0105tkuj\u0105cy nurt Czarnej serii polskiego dokumentu. Zawiera zmontowan\u0105 rekonstrukcj\u0119 scenek pokazuj\u0105cych ciemne strony \u017cycia \u00f3wczesnej Warszawy: pijatyki w knajpach, napady w\u015br\u00f3d ruin, bitwy gang\u00f3w na ulicach. Prawie wszystkie wydarzenia rozgrywaj\u0105 si\u0119 w nocy, co podkre\u015bla ich negatywny charakter. Hoffman i Sk\u00f3rzewski pokazuj\u0105 alkoholizm, bandytyzm, wchodzenie m\u0142odych ludzi w zgubne dla nich \u015brodowisko. Te tematy by\u0142y wcze\u015bniej w polskim kinie nieobecne. Tw\u00f3rcy filmu, absolwenci WGIK &#8211; moskiewskiego instytutu filmowego, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 w filmie do do\u015bwiadcze\u0144 radzieckiej szko\u0142y dokumentu. Jest to widoczne w dynamicznym monta\u017cu oraz ko\u0144cowym fragmencie filmu zawieraj\u0105cym przenikanie zbli\u017cenia twarzy matki, kt\u00f3rej syn zosta\u0142 zabity i uj\u0119cia pokazuj\u0105cego morderc\u00f3w. Film ostrzega przed oboj\u0119tno\u015bci\u0105 wobec chuliga\u0144skich zachowa\u0144. Zdaniem jego tw\u00f3rc\u00f3w za taki stan rzeczy jest odpowiedzialna spo\u0142eczna znieczulica.<\/p>\n<p class=\"p4\">W czasie realizacji filmu <span class=\"s1\"><i>Tam gdzie diabe\u0142 m\u00f3wi dobranoc<\/i><\/span> Kazimierz Karabasz i W\u0142adys\u0142aw \u015alesicki poznali grup\u0119 m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119cili film <span class=\"s1\"><i>Ludzie z pustego obszaru<\/i><\/span>. Film jest rodzajem spotkania z m\u0142odymi mieszka\u0144cami warszawskiej Pragi.<\/p>\n<p class=\"p4\">Tw\u00f3rcy zrezygnowali z inscenizacji obecnej w innych filmach z Czarnej serii polskiego dokumentu. Jej miejsce zaj\u0119\u0142a obserwacja przez kamer\u0119 zdarze\u0144 i zachowa\u0144 bohater\u00f3w. Autorem pe\u0142nych autentyzmu zdj\u0119\u0107 by\u0142 operator Stanis\u0142aw Niedbalski. Obecny w pierwszych filmach Czarnej serii sztuczny komentarz, b\u0119d\u0105cy jeszcze kontynuacj\u0105 socrealistycznych wzorc\u00f3w, sta\u0142 si\u0119 w tym filmie wywa\u017cony i skupiony na opisywaniu zdarze\u0144. Tw\u00f3rcy unikaj\u0105 jednoznacznych interpretacji.<\/p>\n<p class=\"p4\">M\u0142odo\u015b\u0107 by\u0142a w propagandowych filmach socrealistycznych symbolem post\u0119pu i narodzin \u015bwietlanej przysz\u0142o\u015bci. Dokument Karabasza i \u015alesickiego przedstawia prawdziwy portret m\u0142odych ludzi. Bohaterowie filmu nie interesuj\u0105 si\u0119 zachodz\u0105cymi wydarzeniami, nie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w \u017cycie spo\u0142eczne, s\u0105 w marazmie. Zostali pozostawieni przez spo\u0142ecze\u0144stwo samym sobie.<\/p>\n<p class=\"p4\">Po wielu latach tw\u00f3rcy filmu ponownie spotkali si\u0119 ze swoimi bohaterami. Byli oni ju\u017c doros\u0142ymi, prowadz\u0105cymi ustabilizowane \u017cycie mieszka\u0144cami Warszawy. Dobrze wspominali film, kt\u00f3ry zosta\u0142 im po\u015bwi\u0119cony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Czarna seria polskiego dokumentu Warszawa 1955-1957 Przemiany, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y w Polsce po pa\u017adzierniku 1956 roku, nazwane pa\u017adziernikow\u0105 odwil\u017c\u0105, pozwoli\u0142y na realizacj\u0119 film\u00f3w dokumentalnych m\u00f3wi\u0105cych wprost o powszechnie dostrzeganych zjawiskach negatywnych, o kt\u00f3rych dotychczas nie wolno by\u0142o publicznie m\u00f3wi\u0107 ani ich pokazywa\u0107. Filmy podejmuj\u0105ce takie \u201epal\u0105ce problemy\u201d utworzy\u0142y w polskim kinie nurt okre\u015blony mianem Czarnej [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2023\/12\/29\/czarna-seria-polskiego-dokumentu-warszawa-1955-1957\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":581,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=580"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":612,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions\/612"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}