{"id":595,"date":"2023-12-29T19:11:09","date_gmt":"2023-12-29T18:11:09","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=595"},"modified":"2023-12-30T06:15:05","modified_gmt":"2023-12-30T05:15:05","slug":"kino-jerzego-kawalerowicza-przestrzen-zamknieta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2023\/12\/29\/kino-jerzego-kawalerowicza-przestrzen-zamknieta\/","title":{"rendered":"Kino Jerzego Kawalerowicza. Przestrze\u0144 zamkni\u0119ta"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-video\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"KINO JERZEGO KAWALEROWICZA. Przestrze\u0144 zamkni\u0119ta \/JERZY KAWALEROWICZ CINEMA. Closed space\" width=\"1100\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ZbSh5EFYoWY?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"p1\"><strong>Kino Jerzego Kawalerowicza<\/strong><\/p>\n<p class=\"p1\"><strong>Przestrze\u0144 zamkni\u0119ta<\/strong><\/p>\n<p class=\"p3\">Jedn\u0105 z najbardziej wyrazistych cech kina autorskiego Jerzego Kawalerowicza \u2013 obecn\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci jego film\u00f3w \u2013 jest specyficzny rodzaj przestrzeni, w kt\u00f3rej umieszcza bohater\u00f3w swoich film\u00f3w. Jest to przestrze\u0144 zamkni\u0119ta, \u015bwiadomie ograniczona przez re\u017cysera, by m\u00f3g\u0142 dzi\u0119ki temu w spos\u00f3b bardziej wnikliwy budowa\u0107 portrety psychologiczne postaci.<\/p>\n<p class=\"p3\">Akcja filmu <span class=\"s1\"><i>Poci\u0105g<\/i><\/span> dzieje si\u0119 w poci\u0105gu jad\u0105cym przez ca\u0142a noc nad morze. Dw\u00f3jk\u0119 g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w filmu, obce sobie osoby, Kawalerowicz umie\u015bci\u0142 w przedziale wagonu sypialnego. W ksi\u0105\u017cce <span class=\"s1\"><i>Wi\u0119cej ni\u017c kino<\/i><\/span> re\u017cyser pisa\u0142: \u201eDu\u017co w \u017cyciu podr\u00f3\u017cowa\u0142em, rozmawia\u0142em z r\u00f3\u017cnymi lud\u017ami i zastanowi\u0142o mnie, \u017ce w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy cz\u0142owiek jad\u0105c poci\u0105giem pod\u015bwiadomie czeka na jak\u0105\u015b przygod\u0119. Wierzy, \u017ce w\u0142a\u015bnie podczas podr\u00f3\u017cy stanie si\u0119 co\u015b niezwyk\u0142ego. Dlatego tak cz\u0119sto ludzie w poci\u0105gu nawi\u0105zuj\u0105 \u0142atwo znajomo\u015bci, ch\u0119tnie s\u0142uchaj\u0105 wynurze\u0144 s\u0105siad\u00f3w, obserwuj\u0105 swoich wsp\u00f3\u0142towarzyszy i w\u0142a\u015bciwie ca\u0142y czas czekaj\u0105, \u017ce co\u015b si\u0119 stanie\u2026 Stara\u0142em si\u0119 pokaza\u0107 prze\u017cycia i charaktery dwojga obcych sobie ludzi, bez analizy motyw\u00f3w ich post\u0119powania. Poci\u0105g czyli pude\u0142kowata, zamkni\u0119ta przestrze\u0144, konieczno\u015b\u0107 przebywania razem, nadawa\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie do rozegrania tych wieloznaczno\u015bci, niespe\u0142nionych nadziei. <span class=\"s1\"><i>Poci\u0105g<\/i><\/span> pozwoli\u0142 mi zweryfikowa\u0107 wiele spraw warsztatowych. \u015awiadomie ograniczy\u0142em miejsce akcji, co spowodowa\u0142o konieczno\u015b\u0107 du\u017cej wynalazczo\u015bci inscenizacyjnej. Pozwala\u0142o to na osi\u0105gni\u0119cie wi\u0119kszej sugestywno\u015bci, co wa\u017cne by\u0142o dla stworzenia rosn\u0105cego napi\u0119cia\u201d.<\/p>\n<p class=\"p3\">Miejscem akcji filmu <span class=\"s1\"><i>Matka Joanna od Anio\u0142\u00f3w<\/i><\/span> jest wyobcowana z otoczenia piaszczysta, nier\u00f3wna przestrze\u0144 \u2013 \u201epustynny, ksi\u0119\u017cycowy krajobraz\u201d \u2013 jak pisali krytycy. Tw\u00f3rcami przestrzeni w tym filmie byli wybitni polscy scenografowie Roman Mann i Tadeusz Wybult. W miejscu po\u0142o\u017conym najni\u017cej w stosunku do ca\u0142o\u015bci terenu znajduje si\u0119 karczma. Jej usytuowanie na pochy\u0142o\u015bci gruntu sprawia, \u017ce widz mo\u017ce odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, jakby by\u0142a zapadni\u0119ta w ziemi\u0119.<\/p>\n<p class=\"p3\">Na przeciwleg\u0142ym kra\u0144cu piaszczystego rozpadliska zosta\u0142 usytuowany klasztor. Akcja <span class=\"s1\"><i>Matki Joanny\u2026<\/i><\/span> dzieje si\u0119 pomi\u0119dzy karczm\u0105 a klasztorem wyznaczaj\u0105cymi d\u00f3\u0142 i g\u00f3r\u0119 w polu kadru filmowego i w wewn\u0119trznej strukturze przestrzennej miejsca zdarze\u0144. Kamera przygl\u0105da si\u0119 bohaterom filmu w ciasnej przestrzeni ciemnego wn\u0119trza karczmy i w zamkni\u0119tych pomieszczeniach klasztoru. Obserwuje ich przemieszczanie si\u0119 w obr\u0119bie zamkni\u0119tej przestrzeni miejsca akcji. <span class=\"s1\"><i>Matka Joanna od Anio\u0142\u00f3w<\/i><\/span> jest filmem, w kt\u00f3rym re\u017cyserowi uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do zakamark\u00f3w ludzkiej duszy. W swojej ksi\u0105\u017cce pisa\u0142: \u201eUda\u0142o mi si\u0119 w spos\u00f3b najbardziej harmonijny, integralny, powi\u0105za\u0107 tre\u015b\u0107 z form\u0105. Jestem zaskoczony skuteczno\u015bci\u0105 u\u017cytych tam \u015brodk\u00f3w. Kompozycja w <span class=\"s1\"><i>Matce Joannie\u2026<\/i><\/span> mia\u0142a dla mnie nie tyle znaczenie plastyczne, co przede wszystkim dramaturgiczne. Kompozycja nie mo\u017ce nie mie\u0107 warto\u015bci dramaturgicznych, nawet kiedy jest bardzo prosta. Formalna strona tego filmu zosta\u0142a mi narzucona przez temat. Oszcz\u0119dno\u015b\u0107 inscenizacji i prostota kompozycji da\u0142y w rezultacie surowo\u015b\u0107. Bogactwo plastyczne czerni, bieli i szaro\u015bci, kt\u00f3re zastosowa\u0142 wspania\u0142y operator Jerzy W\u00f3jcik, da\u0142o efekt wznios\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\n<p class=\"p3\">Akcja filmu <span class=\"s1\"><i>Spotkanie na Atlantyku<\/i><\/span> dzieje si\u0119 w czasie rejsu na pok\u0142adzie statku pasa\u017cerskiego Stefan Batory. W tym filmie chcieli\u015bmy, pisa\u0142 w ksi\u0105\u017cce <span class=\"s1\"><i>Wi\u0119cej ni\u017c kino<\/i><\/span> Kawalerowicz, \u201eodda\u0107 stan irracjonalnego strachu jaki powstaje w momencie, gdy cz\u0142owiek odczuwa to, co nazywa si\u0119 banalnie wyrzutami sumienia. Postanowi\u0142em pokaza\u0107 zamkni\u0119t\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej ludzie skazani s\u0105 na przebywanie razem, pozbawieni mo\u017cliwo\u015bci ucieczki od siebie. Znajduj\u0105 si\u0119 wi\u0119c w sytuacji, kt\u00f3ra zmusza do nawi\u0105zywania kontakt\u00f3w, a zatem i do powstania konflikt\u00f3w. W <span class=\"s1\"><i>Spotkaniu na Atlantyku<\/i><\/span> za\u0142o\u017cy\u0142em bardzo bogat\u0105 inscenizacj\u0119 ruchow\u0105, konieczn\u0105 a\u017ceby uzyska\u0107 widowiskowo\u015b\u0107 na statku, kt\u00f3ry jest przecie\u017c obiektem zamkni\u0119tym, a ponadto porusza si\u0119 po tafli wody, na kt\u00f3rej ruch jest prawie niezauwa\u017calny. Wobec tego ca\u0142y m\u00f3j wysi\u0142ek poszed\u0142 w kierunku tworzenia inscenizacji za pomoc\u0105 bardzo ruchliwej kamery, kt\u00f3ra pozwala\u0142a mi subiektywizowa\u0107 opowiadanie, kt\u00f3re zosta\u0142o skonstruowane jako dramat charakter\u00f3w\u201d.<\/p>\n<p class=\"p3\">Akcja filmu <span class=\"s1\"><i>Austeria<\/i><\/span>, zrealizowanego na podstawie powie\u015bci Juliana Stryjkowskiego, rozgrywa si\u0119 na pocz\u0105tku I wojny \u015bwiatowej. Miejscem akcji jest przydro\u017cna karczma, w kt\u00f3rej gromadz\u0105 si\u0119 osoby uciekaj\u0105ce przed dzia\u0142aniami wojennymi.<\/p>\n<p class=\"p3\">Jerzy Kawalerowicz wspomina\u0142: \u201eStworzyli\u015bmy z operatorem Zygmuntem Samosiukiem, scenografem Jerzym Skrzepi\u0144skim i kompozytorem Leopoldem Koz\u0142owskim wizerunek \u015bwiata niedalekiej przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry dociera do nas ju\u017c tylko jako \u015bwiat\u0142o odbite. Nazwa\u0142em go Atlantyd\u0105 i w\u0142a\u015bnie to skojarzenie z nieistniej\u0105cym kontynentem przez ca\u0142y czas realizacji inspirowa\u0142o dodatkowo moj\u0105 wyobra\u017ani\u0119\u201d. <span class=\"s1\"><i>Austeria<\/i><\/span> by\u0142a najtrudniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 w moim \u017cyciu nakr\u0119ci\u0142em i na pewno najbardziej precyzyjn\u0105. Chcia\u0142em w tym filmie zasugerowa\u0107 chwil\u0119 przed zag\u0142ad\u0105. G\u0142\u00f3wny bohater filmu, stary Tag, splata sw\u00f3j los i swoje my\u015blenie, swoj\u0105 wiar\u0119 i swoje w\u0105tpienie w Boga z \u017bydami, kt\u00f3rzy wype\u0142nili jego karczm\u0119, jak Ark\u0119 Noego. Austeria tej nocy \u017cyje sprawami tych ludzi, obna\u017ca ich charaktery, nasyca zmys\u0142ami, wype\u0142niaj\u0105c si\u0119 modlitw\u0105 i \u015bpiewem chasyd\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Kino Jerzego Kawalerowicza Przestrze\u0144 zamkni\u0119ta Jedn\u0105 z najbardziej wyrazistych cech kina autorskiego Jerzego Kawalerowicza \u2013 obecn\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci jego film\u00f3w \u2013 jest specyficzny rodzaj przestrzeni, w kt\u00f3rej umieszcza bohater\u00f3w swoich film\u00f3w. Jest to przestrze\u0144 zamkni\u0119ta, \u015bwiadomie ograniczona przez re\u017cysera, by m\u00f3g\u0142 dzi\u0119ki temu w spos\u00f3b bardziej wnikliwy budowa\u0107 portrety psychologiczne postaci. Akcja filmu Poci\u0105g [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2023\/12\/29\/kino-jerzego-kawalerowicza-przestrzen-zamknieta\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":596,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[21],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=595"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":617,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions\/617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}