{"id":677,"date":"2025-02-13T10:25:36","date_gmt":"2025-02-13T09:25:36","guid":{"rendered":"http:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/?p=677"},"modified":"2025-02-13T10:25:36","modified_gmt":"2025-02-13T09:25:36","slug":"odglosy-ciszy-w-sonacie-bartosza-blaschke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2025\/02\/13\/odglosy-ciszy-w-sonacie-bartosza-blaschke\/","title":{"rendered":"Odg\u0142osy ciszy w &#8222;Sonacie\u201d Bartosza Blaschke"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"SONATA. Odg\u0142osy ciszy w &quot;Sonacie&quot; Bartosza Blaschke\" width=\"1100\" height=\"619\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/MNIQy5wKKw4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Odg\u0142osy ciszy w \u201cSonacie\u201d Bartosza Blaschke.\u00a0<\/b><\/p>\n<p class=\"p3\">Bohaterem \u201cSonaty\u201d w re\u017cyserii Bartosza Blaschke jest Grzegorz, g\u0142uchoniemy nastolatek. Ch\u0142opiec ma problemy z prawid\u0142owym rozwojem, poniewa\u017c jego rodzice nie wiedz\u0105, \u017ce syn nie s\u0142yszy &#8211; przez lata b\u0142\u0119dnie diagnozowano u niego autyzm. Film opowiada zainspirowan\u0105 faktami histori\u0119, w kt\u00f3rej Grzegorz &#8211; wskutek podj\u0119tego leczenia &#8211; zaczyna s\u0142ysze\u0107. Uczy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi\u0107 i gra\u0107 na fortepianie.<\/p>\n<p class=\"p3\">Warstwa d\u017awi\u0119kowa filmu w interesuj\u0105cy spos\u00f3b przedstawia problematyk\u0119 nies\u0142yszenia i narodzin talentu muzycznego. Tw\u00f3rcy d\u017awi\u0119ku &#8211; Artur Kuczkowski i Tomasz Sikora &#8211; zostali nagrodzeni \u201cOr\u0142em\u201d w kategorii d\u017awi\u0119k w 2022 r.<\/p>\n<p class=\"p3\">W domu Grzegorza znajduje si\u0119 stary fortepian. Instrument budzi zainteresowanie ch\u0142opaka. Odg\u0142os uderzenia lu\u017anej struny o pozosta\u0142e wywo\u0142uje jego gwa\u0142town\u0105 reakcj\u0119. Instrument jest rozstrojony. S\u0142yszalne s\u0105 d\u017awi\u0119ki pud\u0142a rezonansowego. Fortepian wydaje d\u017awi\u0119ki, cho\u0107\u00a0nikt na nim nie gra. Jego konstrukcja trzeszczy, dudni. Nie wszystkie struny s\u0105 za\u0142o\u017cone, instrument wymaga remontu.\u00a0Grzegorz marzy o naprawie fortepianu. Spoza kadru s\u0142ycha\u0107, jak fortepian jest strojony. Poniewa\u017c g\u0142\u00f3wny bohater nie s\u0142yszy, odbiera muzyk\u0119 g\u0142\u00f3wnie przez czucie &#8211; dotyka strun fortepianu, odczuwa jego wibracje.\u00a0Fortepian w \u201eSonacie\u201d zosta\u0142 nagrany na planie filmowym, dzi\u0119ki czemu brzmi autentycznie. Widz mo\u017ce poczu\u0107 jego organiczno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"p3\">W Grzegorzu rodzi si\u0119 pasja do muzyki, zaczyna gra\u0107 na ile potrafi i tak, jak s\u0142yszy. Jego kompozycje nawi\u0105zuj\u0105 do muzyki g\u00f3ralskiej &#8211; wyra\u017anie obecne s\u0105 kwinty, charakterystyczne dla kapel ludowych spotykanych na Podhalu. D\u017awi\u0119kom brakuje muzycznego interwa\u0142u \u201etercji\u201d &#8211; przez to odbierane s\u0105 jako \u201cniepe\u0142ne\u201d &#8211; ani durowe, ani molowe. Ulegnie to zmianie, gdy Grzegorz, po za\u0142o\u017ceniu aparatu s\u0142uchowego, zacznie lepiej s\u0142ysze\u0107.<\/p>\n<p class=\"p3\">Warstwa d\u017awi\u0119kowa w \u201eSonacie\u201d wielokrotnie subiektywizuje \u015bwiat filmowy &#8211; widz niejako s\u0142ucha uszami Grzegorza. Tomasz Sikora, autor sound designu w \u201eSonacie\u201d, inspirowa\u0142 si\u0119 medycznym oprogramowaniem symuluj\u0105cym r\u00f3\u017cne stadia niedos\u0142uchu i g\u0142uchoty oraz obrazuj\u0105cym spos\u00f3b dzia\u0142ania aparat\u00f3w s\u0142uchowych i implant\u00f3w. Na ich podstawie stworzy\u0142 oryginalne subiektywizacje akustyczne.<\/p>\n<p class=\"p3\">\n<p class=\"p3\">W wyniku postprodukcji d\u017awieku, w \u201eSonacie\u201d mo\u017cna odnale\u017a\u0107 sonorystyczn\u0105 kreacj\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105, kt\u00f3ra przedstawia proces narodzin s\u0142yszenia.<\/p>\n<p class=\"p3\">Pocz\u0105tkowo Grzegorz s\u0142yszy tylko dolne pasmo cz\u0119stotliwo\u015bci &#8211; d\u017awi\u0119ki s\u0105 dudni\u0105ce i wibruj\u0105ce. Jego wewn\u0119trzny\u00a0\u015bwiat akustyczny jest bardzo ograniczony. Za\u0142o\u017cenie aparatu s\u0142uchowego sprawia, \u017ce odg\u0142osy staj\u0105 si\u0119 pe\u0142niejsze, zwi\u0119ksza si\u0119 ilo\u015b\u0107 sonorystycznych detali. Pojawia si\u0119 jednak r\u00f3wnie\u017c szum i silne zniekszta\u0142cenia przypominaj\u0105ce te, pochodz\u0105ce z radia. D\u017awi\u0119k, cho\u0107 g\u0142o\u015bniejszy i bogatszy, staje si\u0119 ostry i nieprzyjemny.<\/p>\n<p class=\"p3\">Nadmiar bod\u017ac\u00f3w d\u017awi\u0119kowych przyt\u0142acza Grzegorza. Aparat s\u0142uchowy sprawia, \u017ce \u015bwiat brzmi w spos\u00f3b dot\u0105d mu nieznany. Jest to trudne do\u015bwiadczenie dla kogo\u015b, kto kilkana\u015bcie lat nie s\u0142ysza\u0142 pe\u0142nego pasma akustycznego. Dlatego ju\u017c po kilku minutach ch\u0142opiec zdejmuje aparat, zatapiaj\u0105c si\u0119 ponownie w dobrze znanej mu ciszy.<\/p>\n<p class=\"p3\">Grzegorz, aby rozwija\u0107 swoje zdolno\u015bci w szkole muzycznej, musi poprawi\u0107 sw\u00f3j s\u0142uch. Aby us\u0142ysze\u0107 wysokie cz\u0119stotliwo\u015bci &#8211; to jest &#8211; najwy\u017csze d\u017awi\u0119ki fortepianu &#8211; Grzegorz &#8211; zamiast aparatu s\u0142uchowego &#8211; potrzebuje implantu.\u00a0Po jego wszczepieniu, bohater jednak ca\u0142kowicie g\u0142uchnie. Organizm musi si\u0119 zaadoptowa\u0107 do implantu. W warstwie audytywnej filmu g\u0142uchota Grzegorza ukazana jest poprzez zastosowanie nisko-brzmi\u0105cej, dudni\u0105cej, sonorystycznej \u201emagmy\u201d. Nie wy\u0142ania si\u0119 z niej \u017caden konkretny d\u017awi\u0119k, co budzi przera\u017cenie bohatera. Jest to kolejne stadium subiektywizacji d\u017awi\u0119kowej w \u201cSonacie\u201d.<\/p>\n<p class=\"p3\">Kolejn\u0105 ods\u0142on\u0105 subiektywnego sposobu s\u0142yszenia Grzegorza jest moment, w kt\u00f3rym implant zaczyna dzia\u0142a\u0107.\u00a0Obecne s\u0105 jasne, ostre d\u017awi\u0119ki, pozbawione jednak niskich odcieni. Po raz pierwszy Grzegorz s\u0142yszy wysokie tony. Powr\u00f3t s\u0142uchu, w nowej, nieznanej dot\u0105d wersji, jest dla niego powodem do rado\u015bci. Implant umo\u017cliwia mu podj\u0119cie nauki na fortepianie w szkole muzycznej. Marzy, by nauczy\u0107 si\u0119 gra\u0107 \u201eSonat\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105\u201d Ludwika van Beethovena.<\/p>\n<p class=\"p3\">Powr\u00f3t s\u0142yszenia umo\u017cliwia Grzegorzowi na rozw\u00f3j mowy, co r\u00f3wnie\u017c jest ukazane w filmie. Grzegorz bez pomocy aparatu s\u0142yszy tylko niskie d\u017awi\u0119ki. Aby zrozumie\u0107 mow\u0119, konieczne jest s\u0142yszenie szerszego pasma akustycznego. Szczeg\u00f3lnie istotne s\u0105 tak zwane sybilanty. To g\u0142oski \u015bwiszcz\u0105ce, takie jak \u201cs\u201d, \u201c\u015b\u201d \u201cc\u201d, \u201csz\u201d. Brak mo\u017cliwo\u015bci odbierania mowy sprawia, \u017ce Grzegorz nie potrafi m\u00f3wi\u0107.<\/p>\n<p class=\"p3\">Pocz\u0105tkowo odg\u0142osy przez niego wydawane s\u0105 nieartyku\u0142owane &#8211; to przede wszystkim krzyki i j\u0119kni\u0119cia. Pierwszym s\u0142owem, kt\u00f3re widz s\u0142yszy jest onomatopeja \u2013 \u201eecho\u201d, kolejne za\u015b to imi\u0119 bohatera. Grzegorz stara si\u0119 komunikowa\u0107 z nauczycielk\u0105, poniewa\u017c zale\u017cy na grze na pianinie.<\/p>\n<p class=\"p3\">Nauka mowy sprawia Grzegorzowi trudno\u015b\u0107. Wielka w tym zas\u0142uga znakomitej kreacji aktorskiej Micha\u0142a Sikorskiego, kt\u00f3ry wybitnie wykreowa\u0142 posta\u0107 g\u0142\u00f3wnego bohatera filmu. Wida\u0107, \u017ce Grzegorz ma trudno\u015bci z wym\u00f3wieniem sybilant\u00f3w &#8211; d\u017awi\u0119k\u00f3w kt\u00f3rych nigdy nie s\u0142ysza\u0142. Jego aparat artykulacyjny nie jest odpowiednio przygotowany. Mi\u0119\u015bnie j\u0119zyka pracuj\u0105 podobnie jak u dziecka, kt\u00f3re dopiero zaczyna wypowiada\u0107 pierwsze s\u0142owa. Wada wymowy sprawia, \u017ce g\u0142os Grzegorza brzmi ciemniej, co silnie kontrastuje z klarown\u0105 barw\u0105\u00a0g\u0142osu innych bohater\u00f3w filmu. Jest te\u017c trudniej zrozumia\u0142y.<\/p>\n<p class=\"p3\">Za\u0142o\u017ceniem tw\u00f3rc\u00f3w by\u0142o budowanie kontrastu mi\u0119dzy brzmieniem \u015bwiata przedstawionego w filmie, a przestrzeni\u0105\u00a0s\u0142uchow\u0105 Grzegorza. Z tego powodu w tkance audytywnej filmu obecne s\u0105 liczne efekty synchroniczne, atmosfery i t\u0142a, a d\u017awi\u0119ki spoza kadru nierzadko s\u0142yszalne s\u0105 w spos\u00f3b wyrazisty i kierunkowy.<\/p>\n<p class=\"p4\">Postprodukcja d\u017awi\u0119ku sprawia, \u017ce przestrze\u0144 d\u017awi\u0119kowa os\u00f3b s\u0142ysz\u0105cych jest ciekawa &#8211; bogata w elementy akustyczne. Praca nad d\u017awi\u0119kiem w \u201cSonacie\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na d\u0142ugo przed okresem zdj\u0119ciowym. Tw\u00f3rcy zastanawiali si\u0119, w jaki spos\u00f3b przedstawi\u0107 \u015bwiat akustyczny Grzegorza ju\u017c na etapie pisania scenariusza. Tak\u017ce w trakcie trwania zdj\u0119\u0107 przyk\u0142adano nale\u017cyt\u0105 wag\u0119 do rejestracji d\u017awi\u0119ku, przygotowuj\u0105c odpowiednio lokacje i dbaj\u0105c o cisz\u0119 na planie. Ponadto podczas okresu zdj\u0119ciowego uwag\u0119 zwracano na gr\u0119 aktorsk\u0105 &#8211; aktorzy wyra\u017anie wypowiadaj\u0105 swoje kwestie, ich poprawna, staranna dykcja r\u00f3wnie\u017c pomog\u0142a w budowaniu poczucia atrakcyjnego, przyjaznego d\u017awi\u0119kowego \u015bwiata, buduj\u0105c zarazem kontrast do dykcji Grzegorza.<\/p>\n<p class=\"p3\">W ostatniej scenie filmu wyst\u0105pi\u0142 Grzegorz P\u0142onka. Podczas realizacji zdj\u0119\u0107 w sali koncertowej, kilkakrotnie osobi\u015bcie wykona\u0142 \u201cSonat\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105\u201d, a oryginalne nagranie z planu s\u0142ycha\u0107 w \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej. W scenariuszu scena ko\u0144cowa zarysowana by\u0142a odmiennie &#8211; pojawi\u0142y si\u0119 kwestie dialogowei, a Grzegorzowi roz\u0142adowa\u0142y si\u0119 baterie w implancie. Re\u017cyser, gdy us\u0142ysza\u0142 jak Grzegorz P\u0142onka wykonuje sonat\u0119, postanowi\u0142 zmieni\u0107 zako\u0144czenie filmu na bardziej kameralne i emocjonalne.<\/p>\n<p class=\"p3\">Warstwa d\u017awi\u0119kowa \u201cSonaty\u201d, poza przekazywaniem tre\u015bci dialogowych i budowaniem narracji, pomaga widzowi poczu\u0107 si\u0119 tak, jak czuj\u0105 si\u0119 osoby z dysfunkcj\u0105 s\u0142uchu. Za pomoc\u0105 technik postprodukcji d\u017awi\u0119ku, odg\u0142osy docieraj\u0105ce do g\u0142\u00f3wnego bohatera s\u0105 przekszta\u0142cane &#8211; filtrowane, modulowane, zniekszta\u0142cane i odrealniane.<\/p>\n<p class=\"p3\">Jak wspomina Bartosz Blaschke, zorganizowano specjalny zamkni\u0119ty pokaz filmu dla Grzegorza P\u0142onki i jego rodziny. Po projekcji Grzegorz podszed\u0142 do tw\u00f3rc\u00f3w. Powiedzia\u0142 w\u00f3wczas, \u017ce d\u017awi\u0119k w \u201cSonacie\u201d bardzo dobrze odzwierciedla spos\u00f3b, w jaki s\u0142ysza\u0142 przed wszczepieniem implantu.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\">Tomasz Sikora &#8211; wraz z re\u017cyserem &#8211; planowali odreali\u0107 akustycznie wi\u0119cej scen w \u201cSonacie\u201d. Tak\u017ce ostatni fragment filmu &#8211; koncert w sali koncertowej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach &#8211; przygotowany zosta\u0142 w wersji, w kt\u00f3rej widz s\u0142yszy \u201cSonat\u0119 ksi\u0119\u017cycow\u0105\u201d Ludwika van Beethovena niejako za pomoc\u0105 implantu. Ostatecznie tw\u00f3rcy podj\u0119li decyzj\u0119, by subiektywne uj\u0119cia d\u017awi\u0119kowe ograniczy\u0107 i operowa\u0107 przede wszystkim klasycznym j\u0119zykiem filmu.<\/p>\n<p class=\"p3\">\u00a0Film pokazuje te\u017c rzadko uwzgl\u0119dniany w filmach temat sztuki uprawianej przez osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 &#8211; jak wielk\u0105 rol\u0119 potrafi spe\u0142nia\u0107 w ich rozwoju i socjalizacji. Grzegorz nawi\u0105zuje kontakty z innymi, bo bardzo chce gra\u0107 na fortepianie. Wsp\u00f3lny j\u0119zyk znajduje przede wszystkim z osobami kt\u00f3re dziel\u0105 jego pasje lub &#8211; tak jak on &#8211; s\u0105 wra\u017cliwe na sztuk\u0119. Podkre\u015bla to fina\u0142owa scena filmu przedstawiaj\u0105ca konkurs muzyczny dla nies\u0142ysz\u0105cych. Subiektywizacja \u015bwiata akustycznego sprawia, \u017ce sound design<i> <\/i>w \u201cSonacie\u201d jest niepowtarzalny.<\/p>\n<p class=\"p5\">W \u201cSonacie\u201d w pierwszej kolejno\u015bci naprawie podlega fortepian. Pragnienie gry staje si\u0119 si\u0142\u0105, kt\u00f3ra zmienia \u017cycie Grzegorza. Kolejne etapy rozwoju s\u0142uchu sprawiaj\u0105, \u017ce ch\u0142opak zaczyna m\u00f3wi\u0107. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry na fortepianie przychodzi na ko\u0144cu &#8211; komunikacja ze \u015bwiatem za pomoc\u0105 muzyki stanowi najwi\u0119ksze wyzwanie dla Grzegorza &#8211; ostatnie uj\u0119cia filmu pokazuj\u0105, \u017ce i na tej p\u0142aszczy\u017anie osi\u0105ga sukces.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odg\u0142osy ciszy w \u201cSonacie\u201d Bartosza Blaschke.\u00a0 Bohaterem \u201cSonaty\u201d w re\u017cyserii Bartosza Blaschke jest Grzegorz, g\u0142uchoniemy nastolatek. Ch\u0142opiec ma problemy z prawid\u0142owym rozwojem, poniewa\u017c jego rodzice nie wiedz\u0105, \u017ce syn nie s\u0142yszy &#8211; przez lata b\u0142\u0119dnie diagnozowano u niego autyzm. Film opowiada zainspirowan\u0105 faktami histori\u0119, w kt\u00f3rej Grzegorz &#8211; wskutek podj\u0119tego leczenia &#8211; zaczyna s\u0142ysze\u0107. Uczy [&hellip;]<\/p>\n<a class=\"read-more-link\" href=\" https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/2025\/02\/13\/odglosy-ciszy-w-sonacie-bartosza-blaschke\/ \">Read more<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":678,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=677"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":679,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/677\/revisions\/679"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edukacjaspojrzenia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}